గులాంగిరి చేయలేదు! సింహంలా బ్రతికారు: నేతాజి సుభాష్ చంద్ర బోస్

Share Icons:

గులాంగిరి చేయలేదు! సింహంలా బ్రతికారు:

నేతాజి సుభాష్ చంద్ర బోస్

అలుపెరుగని పోరాటంతో వోటమి ఎరుగని బాల్యం నుండి క్రమశిక్షణ, దేశభక్తి, దైవభక్తి, సాటి మానవులకు సేవ జేయాలనే తపన, భారత స్వాతంత్ర్య సమవీరులలో అగ్రగణ్యుడు.  స్పురద్రూపి. ఒక్కసారి చదివితే చాలు దేన్నైనా మర్చిపోయే వారు కాదు. అన్యాయం జరుగుతున్నదనిపిస్తే ఎవరికైనా ఎదురు తిరగడమే బాల్యంనుండి ఆయనకు అలవాటు. నిర్మొహమాటంగా నిలదీయటం, నిజాన్ని నిర్భయంగా వెల్లడించడం, ఎవరికీ అడుగులకు మడుగులు ఒత్తని స్వంతంత్ర వ్యక్తిత్వం ఆయనది. ఎవరికీ ఆయన ఎన్నడూ భయపడలేదు, గులాంగిరి చేయలేదు! సింహంలా బ్రతికారు. వ్యక్తిత్వంతో మాతృభూమి సేవలో  ప్రాణాలను బలిదానం చేసిన మహానుభావుడు, ఆయనే, సుభాష్ చంద్ర బోస్. ప్రభావతి దేవి, జానకి నాద్ బోస్ దంపతులకు  1897 జనవరి 23 న కటక్ లో జన్మించారు.

ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలంటే సుభాష్ చంద్ర బోస్ కి అభిరుచి ఎక్కువ. ఆయన ఉత్తరాలు లోతైన, సునిశిత వేదాంత భావాలతో, సూక్తుల వంటి వ్యాఖ్యానాలతో ఉండేవి, ఆయన ఉత్తరాల కోసం ఇంటిల్లిపాది ఎదురు జూసే వారు. వేణీ మాధవ్ అనే ఉపాధ్యాయుడు ఈయనను చాలా ప్రభావితుని చేశారు. శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యం రెండూ సమపాళ్ళలో వుండాలని భావించేవారు. ధ్యానం, ప్రకృతి ఒడిలో ఒoటరిగా గడపడం, వివేకానంద బోధనలను పఠించడం, చరిత్ర చదవడం ఆయనకు అభిరుచులు. కాలేజికి నడచి వెళ్లి.. డబ్బులు మిగిల్చి వృద్ధులైన బిచ్చగాళ్ళకు దానం చేసే వారట! కలకత్తాలో “వివేకానంద నవ సమూహం” సంస్థలో సభ్యుడై సామాజిక, ఆధ్యాత్మిక సేవ జేసేవారు. ఎవరికీ చెప్పకుండా ఒక మిత్రుడిని వెంట తీసుకుని హరిద్వార్, హృషికేష్వారణాసి మొదలైన ప్రదేశాలన్నీ ఒక గురువు కావాలని అన్వేషిస్తూ కొన్నాళ్ళు తిరిగి ఎక్కడ చూసినా, ఉపన్యాసాలు, పూజలు, యజ్ఞ గుండాలు చూసి విసుగు చెంది తిరిగొచ్చారట.

కటక్ లో ఇంటర్ చదువుతున్నప్పుడు ‘స్వేచ్చా సేవ సంఘ్’  సంస్థను  ఏర్పాటు జేసి, యువకులను కూడదీసి సమాజ సేవ, శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యం కోసం వ్యాయామం, ధ్యానం, క్రీడలు, వివిధ అంశాలపై ఉపన్యాసాలు ఇచ్చేవారు. మెట్రిక్యులేషన్, ఇంటర్, తర్వాత బి.యే… అన్నింటిలోనూ ప్రథమ శ్రేణిలోనే ఉత్తీర్ణుడయ్యారు. 1920 లో బోస్ ప్రతిష్ఠాత్మకమైన ఇండియన్ సివిల్ సర్వీసు పరీక్షలకు హాజరై మంచి ర్యాంకు సాధించినా 1921 ఏప్రిల్‌లో ఐ సి ఎస్ కు నుంచీ వైదొలగి స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో పాల్గొన్నారు. తర్వాత ఐ.సి.ఎస్. లో అఖిల భారత స్థాయిలో నాలుగవ స్థానం పొందారు.  తర్వాత భారత్ తిరిగి వచ్చిన తర్వాత గాంధీని కలిశారు. కొంతకాలం కలకత్తా నేషనల్ కాలేజికి ప్రిన్సిపాల్ గా పని జేశారు. చిత్తరంజన్ దాస్ స్థాపించిన స్వయం సేవక దళంలో కార్యకర్తగా వున్నారు. ‘బంగ్లార్ కధ’ ‘ఫార్వార్డ్’ అనే పత్రికలకు సంపాదకుడిగా పనిజేశారు. విప్లవ మార్గంలో పోరాటం చేస్తున్న ‘యుగాంతర్’ ‘అనుశీలన్’ అనే సంస్థలకు అభిప్రాయ భేదాలు వస్తే సయోధ్య కుదర్చడానికి ప్రయత్నించారు.

బెంగాల్ కాంగ్రెస్స్ అధ్యక్షుడిగా, అఖిల భారత కాంగ్రెస్ సహాయ కార్యదర్శిగా ఎన్నికయ్యారు. అప్పుడే దేశమంతా పర్యటిస్తూ ఆయన చేసే ప్రసంగాలకు లక్షలాది మంది ప్రేరితులయ్యారు. దీనితో ఆయనకు పెరుగుతున్న ఆదరణకు అసూయాపరులూ పెరిగారు! ఉప్పు సత్యాగ్రహ సందర్భంగా మళ్ళీ ఆయన్ను అరెస్ట్ జేసి అక్కడక్కడా జైళ్లలో తిప్పి.. చివరికి మళ్ళీ దేశ బహిష్కరణ శిక్ష వేసింది. ఆయన ఆరోగ్యం క్షీణిస్తే ప్రజలు చందాలు వేసి మరీ వియన్నా పంపారు. చికిత్స, విశ్రాంతి కోసం. అప్పుడే యూరప్ పర్యటించారు. ముస్సోలినీ, హిట్లర్, రోమరోల, మొదలైన మహామహులను కలిశారు. ఆ రోజుల్లోనే 1933 లో ఇండియన్ స్ట్రగుల్ అనే పుస్తకాన్ని వ్రాశారు. తండ్రి మరణంతో భారత దేశానికి వచ్చారు.

నెహ్రూ అధ్యక్షతన లక్నో లో జరిగే కాంగ్రెస్ సమావేశాలకు భారత దేశంలో దిగగానే ఆయనను అర్రెస్ట్ జేసి ఎరవాడ జైలుకు పంపారు. పిత్తాశయంలో లోపం వల్ల గొంతు బొంగురు పోయింది. 1937లో ఆయనను విడుదల చేశారు. అఖిల భారత కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడయ్యాడు. దేశమంతా పర్యటిస్తూ స్ఫూర్తిదాయకమైన ఉపన్యాసాలతో ఉర్రూతలూగించారు. ఆయన  అత్యంత ప్రజాదరణ కలిగిన నాయకుడయ్యారు!. సహజంగానే  ఆయన పట్ల అసూయా పరులను పెంచింది. రెండవ సరి మళ్ళీ పోటీజేసి పట్టాభి సీతారామయ్య మీద గెలిచి కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడయ్యారు. అప్పుడు తీవ్ర అనారోగ్యంతో కనీసం తన గెలుపు కోసం ఏమాత్రం ప్రయత్నం  చేయలేదు. ఆయన వెనుక ఎన్నో కుట్రలు ప్రయత్నాలు జరిగి 1939 లో ఆయనను కాంగ్రెస్ నుండి బహిష్కరించారు! లొంగడం, పోరాటం ఆపడం, ఒకరి కాళ్ళు పట్టుకోడం తెలియని వాడు కనుక వెంటనే ఫార్వర్డ్ బ్లాక్ పార్టీ స్థాపించారు. ఒక వారపత్రికను వెలువరించారు. మరలా దేశమంతటా పర్యటించాడు..  అంబేద్కర్, సావర్కర్, హెడ్గెవార్ మొదలైన వారందరినీ కలిశాడు.. అందరూ ఆయనలో ఒక గొప్ప నాయకుడిని, అకళంక దేశ భక్తుడినీ చూశారు..

బెర్లిన్లోనే ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ స్థాపన జరిగింది.  1941 పిబ్రవరి 27  ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ రేడియోలో అద్భుత ప్రసంగం చేసి యావత్భారతాన్నీ ఆవేశంలో ముంచెత్తారు. 1942 జనవతి 26న “పులి” బొమ్మ జండా ఎగరేసి, బోస్ వేలాది మంది సైనికులను ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు. ప్రాణాలున్నంత వరకూ భారత దేశ స్వతంత్రం కోసం పోరాడతామని వారందరూ రక్త శపథం చేశారు. రోం లో, జపాన్ లో కూడా ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ శాఖలు ఇతర స్వతంత్ర వీరుల నేతృత్వంలో ఏర్పడ్డాయి

  జపాన్ లోని ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ సభ్యులు రాస్ బిహారీ బోస్ మొదలైన వారు ఆహ్వానిస్తే 45 రోజులు ఒక జలాంతర్గామిలో ప్రయాణించి జపాన్ చేరుకొని అక్కడ తన పేరు ‘మత్సుడ’ అని మార్చుకున్నారు. టోక్యో..సింగపూర్.. రంగూన్ లో ఆయన ఉపన్యాసాలకు ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ లో తండోపతండాలుగా సైనికులు చేరారు. మహిళలకోసం ప్రత్యకమైన విభాగాన్ని ఏర్పాటు చేయవలసి వచ్చింది. రంగూన్ లో ఝాన్సీలక్ష్మీ బాయి రెజిమెంట్ ను ఏర్పాటు చేసి మహిళలకు యుద్ధ శిక్షణ నివ్వడం మొదలు పెట్టారు. చలో ఢిల్లీ నినాదం ఇచ్చి ప్రత్యక్ష యుద్ధానికి ప్రణాళిక రచించి జపాన్ సహకారం ఖాయం ఐన తర్వాత ఇంఫాల్, అండమాన్, నికోబార్ లను జయించి అక్కడ స్వతంత్ర భారత పతాకాన్ని ఎగురవేసి ముందుకు సాగిపోయారు. అంతవరకూ సహకరించిన విధి ప్రక్కకు తొలిగి పోయింది. కష్టాలు చుట్టూ ముట్టడం మొదలు పెట్టాయి. ముస్సోలినీ, హిట్లర్ ల చరిత్ర సమాప్తం ఐంది. జపాన్ దేశం యుద్ధంలో వోటమి చవిచూడడం మొదలు పెట్టింది. బర్మాలో తీవ్రమైన వరదల మూలంగా సైనికులు అనారోగ్యం, మృత్యువులకు గురయినారు. ముందుకు, వెనక్కూ పోలేని పరిస్థితి వచ్చింది.  జపాన్ సైన్యాధికారుల మధ్య అభిప్రాయ భేదాలు పెరిగి సమన్వయ లోపం వచ్చింది. రష్యా జపాన్ మీద దాడి చేసింది. జపాన్ మీద అణు బాంబ్ పడ్డది. జపాన్ అతలాకుతలమై లొంగిపోయింది. సుభాష్ చంద్ర బోస్ నిస్సహాయుడైనాడు. సహచరుల మొండి పట్టుదల బలవంతం మేరకు సుభాష్ చంద్ర బోస్ సురక్షిత స్థలానికి వెళ్ళడం కోసం, అజ్ఞాతం లోకి వెళ్ళడం కోసం మంచురియా వెళ్ళడానికి అయిష్టంగానే బయలు దేరారు.

1945 ఆగస్ట్ 18, జపాన్ లో విమానం ఎక్కి తైపే వరకూ ప్రయాణించిన తర్వాత విమానంలో ఏదో సాంకేతిక ఇబ్బంది వచ్చి కూలి పోయింది. ఆ విమానంతో పాటే కోట్లాది భారతీయుల ఆశలూ నేల కూలాయి. స్వాతంత్ర్యం బిచ్చమడిగి తీసుకునే దానం కాదు, పోరాడి గెలుచుకునే హక్కు అని నినదించి, చలో ఢిల్లీ అని గర్జించి, ” నేను మీకు కేవలం ఆకలి, దాహం, కష్టం, మృత్యువును మాత్రమే ఇవ్వగలను. నాకు మీ రక్తాన్ని ఇవ్వండి. మీకు స్వతంత్రాన్ని ఇస్తాను..” అని విశ్వాసం చివురింపజేసిన స్వతంత్ర పోరాట ధ్రువతార నేల కూలింది. ఆ మరణం నేటికీ జవాబులేని ప్రశ్నగానే నిలిచిపోయింది.

-భరద్వాజ

నేతాజీ చిత్రావళి:

 

Leave a Reply