మార్చి 8  అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం

మార్చి 8  అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం : మహిళా దినోత్సవం ఒక పుట్టుకకూ, ఒక అస్తిత్వానికి, ఒక పునరుజ్జీవానికీ, ఒక కొనసాగింపుకూ గౌరవం ఇచ్చే రోజు. నిజానికి భారతదేశంలో ఎక్కువమందికి అర్థమయ్యేలా చెప్పాలీ అంటే ఇదో విజయ దశమి, మనిషి మనుగడ …

తెలుగు పత్రికలకు విలువల వలువలు కట్టపెట్టిన ప్రతిభా మూర్తి పొత్తూరి

నేడు పొత్తూరి ప్రథమ వర్ధంతి…   ఒక మంచి మనీషి. పదువురు మెచ్చిన పాత్రికేయుడు. తెలుగు పాత్రికేయ దిగ్గజాల్లాంటి ఎడిటర్లలో ఆయన ఒకరు. ఆయన క్రమశిక్షణ కలిగిన ఒక …

ఆడపిల్లే అవనికి వెలుగు

ఆడపిల్లే అవనికి వెలుగు చదువులో, పనిలో, తెలివిలో, క్రీడలలో, ఇంటా బయటా ఆకాశంలో సగమంటూ వివిధ రంగాల్లో నేడు అమ్మాయిలు రాణిస్తున్నారు. అయినా ఆడపిల్లలకు నేటికికి సమాజంలో అనేక ఆటంకాలు ఎదురవుతూనే ఉన్నాయి. ముక్కుపచ్చలారని బాలికలపై అఘాయిత్యాలు నానాటికి పెరుగుతున్నాయి.   పిల్లలపై లైంగిక దాడుల్లో తొంభై శాతం తెలిసిన వారే చేస్తున్నారు. లైంగిక దాడుల తర్వాత నేరం రుజువు కాకుండా హత్యలు చేయడం మరింత గగుర్పాటు కలిగించే అంశం. ఇరుగుపొరుగు వారు, దగ్గరి బంధువులు సంఘటనకు కారకులైనపుడు పరువు కోసం పోలీస్ స్టేషన్లో నమోదు కానీ ఉదంతాలు అనేకం. పురుషాధిక్యత, వివక్ష, అసమానతలు, వేధింపులు, అత్యాచారాలు, హత్యలు, సామాజిక, ఆర్థిక కారణాలు, బాల్య వివాహాలు అనేక అంశాలు ఆడపిల్లల అభివృద్ధికి ఆటంకమవుతున్నాయి.  మహిళా సాధికారతకు తీవ్ర విఘాతం కలిగిస్తున్నాయి. వివిధ సర్వేల  ప్రకారం దేశంలో ప్రతి సంవత్సరం  వందల, వేల సంఖ్యలో పసికందులు, బాలికలు, యువతులు అదృశ్యమౌతున్నారు. నిత్యం గృహ హింసలు, అత్యాచారాలు మితిమీరి పోతున్నాయి. పిల్లలను అపహరించి యాచక వృత్తిలోకి దింపడం, బాలికలను, యువతులను అపహరించి వ్యభిచార గృహాలకు అమ్మడం, విదేశాలకు తరలిస్తున్నారు. దీనికి ప్రధాన కారణం స్త్రెలలో అవిద్యే.  దేశంలో, ముఖ్యంగా  గ్రామీణ, గిరిజన ప్రాంతాల్లో  బాలికల అక్షరాస్యత శాతం చాలా తక్కువగా ఉంది. విద్యా వంతురాలైన తల్లి తన పిల్లలకు సమాజంలో గౌరవ ప్రదమైన స్థానమంకోసం అవసరమైన శిక్షణ నిస్తుంది. కుటుంబ బాధ్యతలు సక్రమంగా నిర్వర్తిస్తుంది. స్త్రీలకు తమ కాళ్లపై తాము నిలబడగలమన్న నమ్మకం ఉన్నపుడే  ఆత్మ విశ్వాసం కలుగుతుంది.   మధ్యలో బడి మానివేసే వారి శాతం బాలురకన్నా బాలికలలో ఎక్కువగా ఉంది. ఇది బాలికా విద్యకు పెద్ద ఆటకం. ఆడపిల్లల పెంపకంలో తలిదండ్రులు వ్యత్యాసం చూపుతున్నారు.  తల్లిదండ్రుల ఆలోచన విధానంలో మార్పు రావాలి. ఆడ, మగ తేడాలేకుండా పిల్లలను సమానంగా పెంచాలి. అవకాశాలు కల్పిస్తే బాలికలు కూడా అన్ని రంగాల్లో అద్భుతంగా రాణిస్తారు. ఆడపిల్లలు చదువుకు  ప్రభుత్వాలు అనుకూల పరిస్థితులుకల్పించాలి. ప్రతి మండలానికి ఒక బాలికల జూనియర్ కళాశాల  ఏర్పాటు చేసి బాలికా విద్య అవసరాన్ని విస్తృతంగా ప్రచారం చేయాలి. బాలికలకు ఉచిత రవాణా, మెరుగైన హాస్టల్ సౌకర్యం కలిగించాలి.  బాలికలకు ప్రత్యేక మరుగుదొడ్లు, విశ్రాంతి గదులను కేటాయించాలి. బాలికల కొరకు ప్రత్యేక నవోదయ పాఠశాలలు తెరవాలి.   బాలికలలో ఆత్మవిశ్వాసం పెంపొందించడానికి ప్రత్యేక శిక్షణ తరగతులు నిర్వహించాలి. బాలికలకు  పౌష్టికాహారం అందేలా చూడాలి. ఓపెన్ స్కూల్, దూర విద్య కార్యక్రమాలు గ్రామీణ ప్రాంతాలకు కూడా అందుబాటులోకి రావాలి.  భ్రూణ హత్యలు నివారించాలి.   బాలికల, మహిళల కోసం చేసిన చట్టాలను పటిష్టంగా అమలుపర్చాలి.  హింస, అత్యాచారానికి గురైన బాధితులకు సత్వర న్యాయం అందించి దోషులకు కఠిన శిక్షలు విధించాలి.  విద్య, సామాజిక రంగాలలో బాలికల ఎదుగుదలకు 2008 నుండి కేంద్రం  నేషనల్ గర్ల్స్ డేవలప్మెంట్ మిషన్ పేరుతో ప్రతి జనవరి 24 న కేంద్ర మహిళా, శిశు సంక్షేమ శాఖ ఆధ్వర్యంలో బాలికల దినోత్సవం నిర్వహిస్తున్నారు. భేటి బచావ్, భేటి పడావ్ పథకం వంటి కార్యక్రమాలు అమలుచేస్తున్నది. బాలికల కోసం ప్రత్యేక సంక్షేమ హాస్టళ్లను ఏర్పాటు చేసి బాలికల చదువుకు అనువైన పరిస్థితులు, సౌకర్యాలు ఏర్పాటు చేయడంవల్ల తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలను చదివించడానికి ముందుకు వస్తున్నారు. బాలికలకు ప్రత్యేకంగా వైద్య పరీక్షలు నిర్వహించడం, బాలికల ఆరోగ్యం పట్ల తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపుతున్నది. జాతీయ అక్షరాస్యతతో పోలిస్తే తెలంగాణలో బాలికల అక్షరాస్యత శాతం ఎక్కువ. చదువులోనేగాక క్రీడా, సాంస్కృతిక, సాహిత్య రంగాలలో కూడ వారు రాణిస్తున్నారు.  పర్వతారోహణలో కూడా తమకు సాటి లేరని నిరూపించు కుంటున్నారు. కళ్యాణలక్ష్మి, షాది ముబారక్ పథకాల వలన బాల్యవివాహాలు  తగ్గుముఖం పట్టాయి. చదువు తర్వాతే పెళ్లి అని తమ అభిప్రాయాన్ని వెల్లడించారు.  డయల్ 100 నెంబర్ గురించి పోలీసులు వివిధ పాఠశాలలో, కళాశాలలో నిర్వహించిన అవగాహన కార్యక్రమాలు కూడా బాలికల భద్రతకు భరోసాగా నిలుస్తున్నాయి. బాలికలను సామాజిక వివక్షత, దోపిడీ నుండి రక్షించడం అనేది కేవలం ప్రభుత్వ భాద్యతే కాకుండా ప్రతి ఒక్కరిది. ఆడపిల్లల పట్ల వివక్షతకు తావులేకుండా ప్రతి ఒక్కరూ కృషి చేసినప్పుడే ఆడ, మగ వ్యత్యాసాలు సమసిపోయి ఆడపిల్ల అవనికి నిజమైన వెలుగు అవుతుంది. …

నేడు భీష్మ ఏకాదశి

భీష్మ ఏకాదశి మన భరత భూమి పుణ్య భూమి. భక్తికి, భక్తి తత్వానికి పుట్టినిల్లు. అచంచలమైన భక్తి విశ్వాసాలతో భగవదారాధన చేసి, దైవానుగ్రహాన్ని పొందేందుకు, మన పూర్వులు నియమించిన కొన్ని పర్వ …

‘వ్యాక్సీన్‌ కాపిటల్‌ ఆఫ్‌ ది వరల్డ్’…   హైదరాబాద్‍ 

‘వ్యాక్సీన్‌ కాపిటల్‌ ఆఫ్‌ ది వరల్డ్’…   హైదరాబాద్‍   కోవిడ్‌-19 కల్లోలానికి ఊపిరాడక సతమతం అవుతున్న సమయాన ప్రపంచ మానవాళికి వ్యాక్సీన్‌ అందుబాటులోకి రావడం శుభపరిణామం. కరోనా సవాళ్ళను అవకాశాలుగా మలుచుకుని ప్రఖ్యాత ఫార్మా కంపెనీలు టీకాలను కనుగొని ప్రపంచ  ప్రజల ఆరోగ్యానికి భవిష్యత్తుకు భరోసాను కల్పిస్తున్నాయి. భారత్ లోని హైదరాబాద్‍ ఫార్మా కంపెనీలు అంతర్జాతీయ స్థాయి సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, పరిశోధనలతో తీవ్ర వ్యాధులు ప్రబలినపుడు  క్రియాశీలత గల టీకాను అతి తక్కువ ధరలకు అందించడంలో అనేక సార్లు సఫలమైనాయని చరిత్ర చెబుతున్నది. హైదరాబాద్‍ కేంద్రంగా కోవిడ్‌-19 ఔషధాలు రెమ్‌డెసివిర్‌, హైడ్రాక్సీక్లోరోక్విన్‌,  ఫవీపిరవిర్‌ వంటివి ఇప్పటికే అందుబాటులోకి వచ్చాయి.  కోవిడ్-19ను నిరోధించే టీకాను దేశీయ పరిజ్ఞానంతో తయారు చేయడానికి భారత్ కేగాక ప్రపంచ దేశాలకు హైదరాబాద్‍ కేంద్ర బిందువుగా మారింది. ఇండియాలో కోవిడ్‌ టీకాలను …

“గ్రంథాలయోద్యమ సంస్కర్త” మాడపాటి హనుమంతరావు

“గ్రంథాలయోద్యమ సంస్కర్త” మాడపాటి హనుమంతరావు…. గ్రంథాలయోద్యమం సంఘ సంస్కరణ  వయోజన విద్య  స్త్రీవిద్య మహిళాభ్యదయం సాహిత్య వికాసం సాంస్కృతికభివృద్ధి వంటి అనేక ఉద్యమాల ద్వారా తెలుగు జాతి ప్రగతికి పాటుపడిన తేజోమూర్తి.. ఆయనే మాడపాటి …

వంటింటి వైద్యo  కొత్తిమీరతో ఆరోగ్యం :

వంటింటి వైద్యo  కొత్తిమీరతో ఆరోగ్యం : కొత్తిమీర. వంటింటి వైద్యానికి పేరుపొందినది. ఎక్కడపట్టినా దొరుకుతుంది. చౌక కూడా. ఇది సర్వకాల  సర్వావస్థల్లోనూ మనకు అందుబాటులో ఉండే ఆకుకూర పదార్ధం. కొత్తిమీర ఆహర పదార్థాల …

స్వాతంత్ర్య చరిత్రలో “అల్లూరి” ఒక మహోజ్వల శక్తి

స్వాతంత్ర్య చరిత్రలో “అల్లూరి” ఒక మహోజ్వల శక్తి  భారత స్వాతంత్ర్య చరిత్రలో అల్లూరి సీతారామరాజు ఒక మహోజ్వల శక్తి. ఈయన జరిపిన సాయుధ పోరాటం స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో …

రాణా ప్రతాప్

రాణా ప్రతాప్ మహారణా ప్రతాప్ సింహ్ అసలి పేరు కుంవర్ ప్రతాప్ జి, ఆయన రాజస్థాన్ సూర్యవంశం లో కుంబల్ ఘడ్ లో 9 మే,1540 న …

తెలంగాణ కీర్తిపతాక “వానమామలై వరదాచార్యులు”

తెలంగాణ కీర్తిపతాక “వానమామలై వరదాచార్యులు” తెలంగాణా ప్రాంతానికి చెందిన పండితుడు, రచయిత వానమామలై వరదాచార్యులు ప్రస్తుత వరంగల్ అర్బన్      జిల్లా, కాజీపేట మండలం మడికొండ …

వ్యక్తిత్వాన్ని వికాసాన్ని పెంచే విద్య నేటి అవసరం. 

వ్యక్తిత్వాన్ని వికాసాన్ని పెంచే విద్య నేటి అవసరం.  విలువలను పెంచేది, వ్యక్తిత్వాన్ని తీర్చిదిద్దేది, ప్రకృతిలో సర్దుబాటుకు తోడ్పడేది, మనిషిని ఉన్నతంగా తీర్చిదిద్దేది, అంతర్గత శక్తులను బయటకు తీసేది, …

గోదావరి బరాజ్ నిర్మాత సర్ ఆర్థర్ కాటన్ (2)

నిన్నటి తరువాయి-   నిత్య గోదావరీ స్నాన పుణ్యదోయోమహమతిః స్మరామ్యాంగ్లేయ దేశీయం కాటనుం తం భగీరథం (మాకు గోదావరి నదీ స్నాన పుణ్యాన్ని కలిగించిన అపర భగీరధుడు, ఆంగ్ల దేశీయుడైన కాటన్ దొరగారిని ప్రతినిత్యం స్మరించి తరిస్తున్నాము. అని ఈ శ్లోకానికి అర్ధం.) ఉభయగోదావరి జిల్లాల లోని చాలా గ్రామాలలో ఇతరదేశ నాయకుల విగ్రహాలున్నా, లేకపోయినా తప్పనిసరిగా కన్పించే విగ్రహం గుర్రముమీద స్వారీచేస్తున్న కాటన్ దొర, లేదా బస్ట్‍సైజు కాటన్ విగ్రహం. అంతగా ఈ ప్రాంతపు ప్రజల గుండెలలో 150 సంవత్సరాలు గడిచినా నిలచి ఉన్న చిరంజీవి కాటన్ దొర. ఆతరువాత ఈ మధ్య కాలములో ఈ ఆనకట్ట ను మరింత గా అభివృద్ధి పరచి, ధృడంగా  కట్టారు. కాటన్ మ్యూజియం కాటను దొర చేసిన సేవలను గుర్తుంచుకొని ఆంధ్రపదేశ్ ప్రభుత్వం ఆయన పేరుమీద ఒక మ్యూజియం ఏర్పాటు చెయ్యడం సంతోషించదగ్గ విషయం. ఈ మ్యూజియం  ధవళేశ్వరం ఆనకట్టకు దగ్గరగా, కాటన్‍దొర ఆనకట్ట కట్టేటప్పుడు కార్యాలయంగా ఉపయోగించిన అలనాటి భవనంలో ఏర్పాటుచేసారు. రెండంతస్తుల భవనమిది. రాతిగోడలకట్టడం, పైకప్పు పెంకులతో నిర్మించారు.. భవనంచుట్టూ ఆవరణలో పూలమొక్కలు, ఫెన్సింగు మొక్కలు ఉన్నాయి. మ్యూజియం ఆవరణమీదుగా,మ్యూజియం భవనానికి అతిచేరువగా ఆనకట్టకు వెళ్ళు రహదారియొక్క ఫ్లైఒవర్ వంతెన ఉన్నది. ఈవంతెన క్రింది ఖాళీ భాగంలో ఆనకట్ట నిర్మాణంలో వాడిన 160 సంవత్సరాలనాటి పురాతన యంత్రాలు(రివెటింగ్ యంత్రం, స్టీం బాయిలర్లు, కంప్రెసర్లు, సానపట్టు యంత్రాలు, బోరింగ్ యంత్రాలను ఉంచారు. ముఖ్యభవనానికి కుడివైపున అలనాటి రెండు పిరంగులను ఉంచారు. మ్యూజియంలోని క్రిందిగదులలో, ఆనకట్టకు సంబంధించిన వివరాలు, కొన్ని నమూనాలు ఉన్నాయి. మధ్య హాలులో ఆనకట్ట నిర్మాణానికిచెందిన చిత్రాలతో కూడిన వివరాలున్నాయి. మరొక హాలులో కాటన్ దొర జీవిత విశేషాలు వివరించిన ఫలకాలున్నాయి. మరొక హాలులో గోదావరినది రాజమండ్రి నుండి, సముద్రంలో కలియు వరకు నమూనా ఉంది. ఈ నమూనాకు వెనుక గోడపై, ఆనకట్ట నిర్మాణవిశేషాలు, ఎన్నిఎకరాలకు నీరందుతున్నదనే వివరాలు ఉన్నాయి. పై అంతస్తులో ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని ఇతరప్రాజెక్టుల వివరాలు, కొన్ని నమూనాలు, కాటన్ ఆధ్వర్యంలో ఇతరచోట్ల జరిగిన పనుల చిత్రాలు ఉన్నాయి. దిగువ గదిలో కాటన్ దొర మునిమనుమడు ఈ మ్యూజియంను సందర్శించినప్పుడు వ్రాసిన స్పందన చిత్రము ఉన్నది. కాటన్ వివిధ వయస్సు లలోని చిత్తరువులు, తల్లిదండ్రుల చిత్రాలు, కాటన్ బస్ట్‍ సైజు విగ్రహం ఉన్నాయి. మ్యూజియం బయట అవరణలో గోదావరినది నాసిక్ లోపుట్టి బంగాళాఖాతంలో కలియువరకు చూపించే నమూనాఉంది. ఈ మ్యూజియం పట్ల చూపిస్తున్న నిర్లక్ష్యం. ఆనకట్టకు వాడిన యంత్రాలు బయట ఉంచడం వలన వాటిమీద దుమ్ము, ధూళి చేరిపోతున్నది. భవనం కిటికీ తలుపులు విరిగి ఉన్నాయి. ఎవవరైనా సులభంగా లోనికి జొరబడి, వస్తువులను దొంగలించే అవకాశమున్నది. మ్యూజియం లోపల గైడ్ లేడు, వాటి ప్రాముఖ్యత్యను వివరించటానికి. నమునాలు కూడా చాలా వరకు రంగువెలసి ఉన్నాయి. ఇక్కడి ప్రజలు ఇంకా అయన్ని గుర్తుంచుకొని ఊళ్ల లో విగ్రహాలు పెడుతున్నారు. కాని పాలకులే ఆయన్ను విస్మరించారు.. ….. -నందిరాజు  రాధాకృష్ణ