Views:
10

ది డూన్ స్కూల్ (The Doon School) అనేది భారతదేశములో ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రములోని డెహ్రాడున్ లో 70 acres (280,000 m2) విస్తీరణములో ఉన్న ఒక స్వతంత్ర పాఠశాల. 1935లో స్థాపించబడిన ఈ పాఠశాలను సతీష్ రంజన్ దాస్ స్థాపించారు. ఈ పాఠశాల యొక్క తొలి ప్రధాన ఉపాధ్యాయుడు ఆర్థర్ E. ఫుట్. ఇతను ఈటన్ కాలేజీ యొక్క పూర్వ విజ్ఞాన అధ్యాపకుడు. ఇతర పాఠశాలలతో పోల్చితే ఈ పాఠశాల చిన్నది: ఇక్కడ 480 విద్యార్థులు ఉన్నారు. వారిలో 80 మంది ఆఖరి తరగతిలో ఉన్నారు. ఈ పాఠశాల స్థాపించనప్పటినుండి పట్టభద్రులైన విద్యార్థుల సంఖ్య 5000 ఉంటుందని అంచనా. మొత్తం 67 అధ్యాపకులు ఉన్నారు. వీరిలో 15 మంది మహిళలు. అధ్యాపకులు:విద్యార్థులు నిష్పత్తి సుమారు 1:8 గా ఉంది. పాఠశాల 120 స్కాలర్‌షిప్పులను అందిస్తుంది. వీటిలో పాక్షిక మరియు పూర్తి స్థాయి ఆర్థిక సహాయం ఉంటుంది. సుమారు 25% విద్యార్థులు ఈ ఆర్థిక సహాయాన్ని పొందుతారు. డూన్ ఒక బాలురు మాత్రమే చదివే పాఠశాల; ఈ పాఠశాలలో చదివిన బాలికలు, పాఠశాల అధ్యాపకుల కూతురులు మాత్రమే. పాఠశాల యొక్క ఆశయం, యువ భారతీయులకు ఉదార విద్యను అందించడము మరియు వారిలో మతాతీతము, క్రమశిక్షణ మరియు సమానత్వం వంటి సిద్ధాంతాలను నేర్పడం. ఈ పాఠశాలకు G20 పాఠశాలలు మరియు రౌండ్ స్కొయర్ సంస్థలలో సభ్యత్వం ఉంది.

డూన్ స్థాపనకు ముఖ్య కారకులు, కోల్‌కతాకు చెందిన ప్రముఖ న్యాయవాది, S.R. దాస్. ఈయన 1927లో లార్డ్ ఇర్విన్ యొక్క ఎక్సేక్యుటివ్ కౌన్సిల్ యొక్క లా మెంబర్ అయినప్పుడు, ఒక షరతు విధిస్తాడు. తాను ఈ హొదాను ఉపయోగించి భారతదేశములో ఒక క్రొత్త పబ్లిక్ పాఠశాల స్థాపించడానికి నిధులు సమకూరుస్తానని చెప్పి ఒప్పుకున్నాడు. 40 లక్షలు రూపాయలు సమకూర్చాలని అతను భారతదేశములో విస్తృతంగా పర్యటించాడు. కాని రూ.10 లక్షలు మాత్రమే నగదు వసూలు అయి మరో రూ.10 లక్షలు ఇస్తామని హామీ ఉన్న సమయములో అయిన హఠాత్తుగా మరణించాడు. దాస్ గారు ఇండియన్ పబ్లిక్ స్కూల్స్ సొసైటిని కూడా ఏర్పాటు చేశారు. ఈ పాఠశాలలు జాతి, మతం, అంతస్తు భేదాలు లేకుండా విద్యార్థులను చేర్చుకోవాలనదే అతని లక్ష్యం. (సంకేతికంగా, డూన్ పాఠశాల IPSS కే “స్వంతం”. కాని ఈ పాఠశాల స్వేచ్ఛగా వ్యవహరిస్తుంది)

కొత్త పాఠశాలలో హౌసెస్ కు ముందు ఆయా హుసే ల మాస్టర్ ల పేర్లే పెట్టబడింది. కాని తరువాత ఇండియన్ పబ్లిక్ స్కూల్ సొసైటీకి ప్రధాన దాతల పేర్లు పెట్టబడింది:

హైదరాబాదు హౌస్. సర్ అక్బర్ హైదారి హైదరాబాదు నిజాం నుంచి రూ.2 లక్షలు విరాళం పొందిన తరువాత.
కాశ్మీర్ హౌస్. మహారాజా హరి సింగ్ రూ.1 లక్ష విరాళం ఇస్తానని హామీ ఇచ్చిన తరువాత. ఈ విరాళం 1935లో ఇవ్వబడింది.
టాటా హౌస్. టాటా మరియు వాడియా సంస్థలు రూ. 1.5 లక్షలు ఇస్తామని హామీ ఇచ్చిన తరువాత. ఈ విరాళంలో సగం భాగం 1935లో ఇవ్వబడింది.
జైపూర్ హౌస్. రాయి బహదూర్ అమర్నాథ్ అటల్ జైపూర్ దుర్బార్ మరియు చిన్న తికానలనుండి రూ.1 లక్ష విరాలానికి ఏర్పాటు చేసిన తరువాత.
(ముందుగా అనామదేయంగా రూ.1 లక్ష విరాళం ఇచ్చిన రాయ్ బహదూర్ రామేశ్వర్ నతని పేరు మీద భవనాలు పేర్లు పెట్టబడలేదు.)

1935 అక్టోబరు 27 నాడు వైస్రాయి, లార్డ్ విల్లింగ్డన్ పాఠశాల ప్రారంభోత్సవానికి అధ్యక్షత వహించారు. 70 బాలులు మొదటి టర్మ్ కు మరో 110 బాలులు రెండవ టర్మ్ కు చేరారు.

రబీంద్రనాథ్ టాగోర్ రచించిన జన గణ మన పాట పాఠశాల పాటగా 1935లో తీసుకోబడింది; ఈ పాటే తరువాత భారతదేశం దేశీయ గీతంగా 1947లో తీసుకోబడింది

సశేషం

రమణి రాచపూడి

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *